1. "Ambucycle" nədir?

"Ambucycle" təcili tibbi yardım xidmətinin operativliyini artırmaq məqsədilə tətbiq olunan yeni xidmət modelidir. Sıx nəqliyyat şəraitində, pik saatlarda, habelə hərəkətin çətinləşdiyi ərazilərdə və hadisə yerinə operativ çatmağın xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyi hallarda motosikletlə hərəkət edən tibb işçisi hadisə yerinə daha qısa müddətdə çataraq ilkin tibbi yardım göstərir.

2. Xidmətin əsas məqsədi nədir?

Bu xidmət modelinin əsas məqsədi hadisə yerinə çatma müddətini azaltmaq, kritik hallarda ilk dəqiqələrdə tibbi müdaxiləni təmin etmək və təcili tibbi yardım xidmətinin operativliyini artırmaqdır.

3. Yeni xidmət modelində hansı tibbi xidmətlər nəzərdə tutulur?

Motosiklet briqadası hadisə yerində ürək-ağciyər reanimasiyası (BLS və ACLS), ürəyin qapalı masajı, defibrilyasiya, ağrının aradan qaldırılması, sınıqlar zamanı immobilizasiya və digər təxirəsalınmaz tibbi müdaxilələri həyata keçirməsi üçün zəruri tibbi vasitələrlə təmin edilib.

4. "Ambucycle" adı nəyi ifadə edir?

"Ambucycle" sözü "Ambulance" (ambulans) sözünün "Ambu" hissəsi və "cycle" (çarx; velosiped) sözünün birləşməsindən yaranıb.

5. "Ambucycle" necə tələffüz olunur?

Xidmət modelinin adı "Ambucycle" kimi yazılır, "Ambusaykl" kimi tələffüz olunur.

6. Bu xidmət Azərbaycanda ilk dəfə tətbiq olunur?

Bəli, "Ambucycle" modeli Azərbaycanda ilk dəfə olaraq TƏBİB tərəfindən tətbiq edilir.

7. "Ambucycle" adi təcili yardım avtomobillərini əvəz edəcəkmi?

Xeyr, "Ambucycle" mövcud təcili tibbi yardım xidmətini əvəz etmir, onu tamamlayır. Motosikletli briqadalar hadisə yerinə daha operativ çataraq ilkin tibbi yardım göstərir. Pasiyentin hospitalizasiyası zəruri olduqda isə tamtəchizatlı təcili tibbi yardım avtomobili hadisə yerinə cəlb olunur.

8. "Ambucycle" hansı çağırışlara yönləndirilir?

Motosikletli briqadalar əsasən sıx nəqliyyat şəraitində hadisə yerinə daha operativ çatmağın vacib olduğu çağırışlara yönləndirilir.

Çağırışın xarakteri və uyğunluğu "103" operativ idarəetmə sistemi tərəfindən müəyyən edilir.

9. Motosikleti kim idarə edir?

"Ambucycle" sürücüləri feldşerlərdir. Onlar həm motosikleti idarə edir, həm də hadisə yerində ilkin tibbi yardım göstərir. Alternativ olaraq, peşəkar sürücü və feldşerdən ibarət 2 nəfərlik briqadaların yaradılması da nəzərdən keçirilir.

10. Feldşerlər xüsusi hazırlıq keçiblərmi?

"Ambucycle" heyətində fəaliyyət göstərəcək feldşerlər peşəkar tibbi hazırlığa malik olmaqla yanaşı, müvafiq sürücülük kateqoriyası üzrə rəsmi vəsiqəyə sahibdirlər.

11. Təhlükəsizlik necə təmin olunur?

Xidmətə cəlb olunan şəxslər xüsusi qoruyucu geyim və vasitələrlə təmin olunub.

Geyimlər hazırlanarkən həm tibbi fəaliyyətin tələbləri, həm də motosiklet sürücüləri üçün təhlükəsizlik prinsipləri nəzərə alınıb.

Motosikletlər isə sayrışan işıqlar və operativ xidmət üçün tələb olunan təhlükəsizlik avadanlıqları ilə təchiz edilib.

12. Motosikletlərdə hansı tibbi avadanlıqlar var?

"Ambucycle" briqadaları əsas həyat dəstəyi səviyyəsində tibbi yardım göstərmək üçün zəruri tibbi avadanlıq və ləvazimatlarla tam şəkildə təmin olunub.

Daşınan tibbi çantada təxirəsalınmaz ilkin tibbi yardım və həyati vacib müdaxilələr üçün nəzərdə tutulan tibbi vasitələr mövcuddur.

13. Motosiklet pasiyenti xəstəxanaya apara bilərmi?

"Ambucycle" pasiyentin daşınması üçün nəzərdə tutulmayıb. Zərurət yarandıqda tamtəchizatlı təcili tibbi yardım avtomobili hadisə yerinə cəlb olunur və hospitalizasiya həmin briqada tərəfindən həyata keçirilir.

14. Hospitalizasiya zəruri olduqda proses necə təşkil olunur?

Feldşer hadisə yerində pasiyentin vəziyyətini qiymətləndirir, zəruri ilkin tibbi yardım göstərir və təxliyə üçün standart təcili tibbi yardım briqadasının hadisə yerinə yönləndirilməsini təmin edir.

Beləliklə, pasiyent həm vaxtında tibbi yardım alır, həm də təhlükəsiz şəkildə xəstəxanaya çatdırılır.

15. Xidmət neçə motosikletlə fəaliyyətə başlayıb?

"Ambucycle" xidməti üçün 10 motosiklet mərhələli qaydada istifadəyə veriləcək.

Pilot mərhələnin nəticələri qiymətləndirildikdən sonra xidmətin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi nəzərdən keçiriləcək.

16. Motosikletlər harada istehsal olunub?

"Ambucycle" xidməti üçün istifadə olunan motosikletlər yerli istehsalçı "Tufan" tərəfindən xidmətin tələbləri nəzərə alınmaqla xüsusi hazırlanıb.

17. Bu model dünyanın digər ölkələrində də tətbiq olunurmu?

Bəli, motosikletli təcili tibbi yardım modeli dünyanın bir sıra ölkələrində uğurla tətbiq olunur və xüsusilə böyük şəhərlərdə hadisə yerinə çatma müddətinin azaldılmasında müsbət nəticələr göstərir.

18. Xidmət hansı ərazilərdə fəaliyyət göstərəcək?

İlkin mərhələdə xidmət pilot olaraq Bakı şəhərində tətbiq olunur.

Əldə olunan nəticələr və əməliyyat göstəriciləri qiymətləndirildikdən sonra xidmətin əhatə dairəsinin mərhələli şəkildə genişləndirilməsi nəzərdən keçiriləcək.

19. Vətəndaş "Ambucycle" çağırmaq üçün ayrıca müraciət etməlidirmi?

Xeyr, vətəndaşlar əvvəlki kimi yalnız “103” xidmətinə müraciət edəcəklər. Çağırışın xarakteri dispetçer tərəfindən mövcud triaj alqoritmlərinə uyğun qiymətləndiriləcək və müvafiq olarsa, "Ambucycle" hadisə yerinə yönləndiriləcək.

20. Layihənin uğuru necə qiymətləndiriləcək?

Pilot mərhələdə hadisə yerinə çatma müddəti, xidmətin operativliyi, istifadə intensivliyi və digər fəaliyyət göstəriciləri təhlil ediləcək.

Qiymətləndirmənin nəticələrinə əsasən xidmətin gələcək inkişaf istiqamətləri və əhatə dairəsinin müvafiq olaraq genişləndirilməsi nəzərdən keçiriləcək.

Tibb işçisinin əməkhaqqına tutduğu vəzifədən, stajından və xidməti fəaliyyətinin qiymətləndirilməsindən asılı olaraq müəyyən edilən aylıq vəzifə (tarif) maaşı, əmək şəraitinə görə ödənilən əlavələr, həvəsləndirici əlavələr və Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş digər ödənişlər daxildir.

Dövlət tibb müəssisələri tərəfindən göstərilən təcili tibbi yardım xidmətləri  hər kəs üçün əlçatan və ödənişsizdir. Təcili tibbi yardım çağırışları yalnız təcili və təxirəsalınmaz hallarda edilməlidir.

Ailə həkimi uşaqların və böyüklərin xəstəliklərinin profilaktikası, diaqnozu və müalicəsi ilə məşğul olan həkimdir. Hər bir şəxs səhhətində yaranmış problemlə əlaqədar ilk növbədə ailə həkiminə müraciət etməlidir. Ailə həkimləri müalicə edə, tibbi göstəriş əsasında pasiyenti laborator və instrumental müayinələrə, ehtiyac olduqda isə ixtisas həkiminə göndəriş verə bilərlər.

Ailə həkimini seçmək üçün yaşayış yeri üzrə ən yaxın olan ilkin səhiyyə xidməti göstərən dövlət tibb müəssisəsinə (poliklinika/Ailə Sağlamlıq Mərkəzi/kənd həkim məntəqəsi) müraciət olunmalıdır. Qeydiyyatçıya şəxsiyyət vəsiqəsi və yaşayış ünvanı üzrə qeydiyyata dair sənəd təqdim edilməlidir. Ərizə dolduraraq ailə həkimi seçilməlidir. 18 yaşına çatmayan şəxslərin ailə həkimini seçməsi üçün ərizə onların qanuni nümayəndələri tərəfindən verilir.

İcbari tibbi sığortadan istifadə etmək üçün tibb müəssisəsinə müraciət edərkən şəxsiyyət vəsiqəsini təqdim etmək lazımdır.

Xidmətlər Zərfi icbari tibbi sığortanın maliyyə mənbələri hesabına sığortaolunanlara müvafiq növdə, həcmdə və şərtlərlə göstərilən tibbi xidmətlərin toplusudur.

Vətəndaşın müraciət etdiyi tibb müəssisəsində ona tələb olunan tibbi xidmətlərin (dar ixtisaslı həkim müayinəsinin və yardımçı-diaqnostik müayinələrin aparılması və ya stasionar tibbi xidmətin göstərilməsi) göstərilməsi mümkün olmadıqda, həmin tibb müəssisəsi bu xidmətləri göstərmək imkanına malik olan digər tibb müəssisəsinə göndəriş verir.

Göndəriş verilən tibb müəssisəsinin qeydiyyat şöbəsinə şəxsiyyət vəsiqəsi və göndəriş vərəqəsi ilə birlikdə müraciət olunmalıdır. Göndəriş vərəqəsinin etibarlılıq müddəti 10 gündür.

Bəli, evdə tibbi xidmət sığortaolunana təhkim olunduğu ailə həkimi tərəfindən, təcili və təxirəsalınmaz hallarda isə təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım briqadası tərəfindən həyata keçirilir.

İcbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfi çərçivəsində vətəndaşlara tibbi xidmətlər Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeliyində olan dövlət tibb müəssisələrində göstərilir. TƏBİB-in tabeliyində olan dövlət tibb müəssisələrində müvafiq xidmətin göstərilməsi mümkün olmadığı təqdirdə vətəndaşa müqaviləli tibb müəssisəsinə göndəriş verilir. Vətəndaş TƏBİB-in tabeliyində olan dövlət tibb müəssisəsi tərəfindən verilən göndəriş vərəqəsi əsasında müqaviləli tibb müəssisəsinə müraciət etdikdə Xidmətlər Zərfi çərçivəsində tibbi xidmətlərdən ödənişsiz yararlanır. Bu halda müvafiq tibbi xidmətin dəyəri müqaviləli tibb müəssisəsinə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən ödənilir. Vətəndaş TƏBİB-in tabeliyində olan dövlət tibb müəssisəsi tərəfindən göndəriş vərəqəsi almadan birbaşa müqaviləli tibb müəssisəsinə müraciət edərsə, tibbi xidmətin dəyərini tam həcmdə öz vəsaiti hesabına ödəməlidir.

Stasionar şəraitdə müayinə və müalicə tibbi göstəriş və həkim göndərişi əsasında aparılır, bu zaman istifadə olunan dərman, tibbi sərf və gündəlik qidalanma təminata daxildir.

Xidmətlər Zərfinə daxil olan tibbi xidmətlər çərçivəsində stasionar müalicə və təcili təxirəsalınmaz tibbi yardım zamanı istifadə olunan dərman vasitələri təminata daxildir.

Xidmətlər Zərfinə dövlət proqramları çərçivəsində müalicə və müayinəsi nəzərdə tutulan tibbi xidmətlər, kosmetik prosedurlar və plastik cərrahiyyə, stomatoloji xidmətlər, orqan transplantasiyası, süni mayalanma və s. kimi tibbi xidmətlər daxil deyil. Xidmətlər Zərfinə daxil olmayan tibbi xidmətlərdən istifadə edən şəxs öz maliyyə vəsaiti hesabına ödəniş etməlidir.

Sığortaolunan qeydiyyata alındığı tibb müəssisəsini öz arzusu ilə qeydiyyata alındığı gündən etibarən azı 1 təqvim ili keçdikdən sonra dəyişə bilər. Vətəndaş yaşadığı ərazini dəyişdikdə isə yeni ərazidəki tibb müəssisəsinə vaxt məhdudiyyəti nəzərə alınmadan qeydiyyata alınmaq üçün müraciət etməlidir.